حسين قرچانلو

230

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

فصل هشتم مغرب از زمانهاى باستان ، در شمال غربى افريقا از تركيب تمدنهاى صحرايى با تمدنهاى بومى مشتق از تمدنهاى مديترانه‌اى تا هزارهء دوم قبل از ميلاد ، اقوام نوخاستهء بربر برخاستند . اقوامى كه مىتوان آنها را برحسب اشتراك زبان بربرى يا انواع آن گروه‌بندى كرد ، جزء فعّال صحنهء شمال افريقا شدند و بر سرزمينهاى ساحلى مديترانه و تپه‌هاى داخلى ناحيهء شمالى افريقا تسلط يافتند . بربران ، به لحاظ سرعت و زيبايى اسبانشان ، در مناطق بسيار دور از سرزمينشان شهرت داشتند و به روايت هرودوت ، يونانيان نخستين بار استفاده از چهار اسب را براى كشيدن ارّابه از آنان آموختند . گرچه بربرها با هرودوت وارد تاريخ شدند ، قبل از آن ، زادگاه بربرها در اين پهنه بوده است . به روايت وى در قرن پنجم قبل از ميلاد نامهاى مختلفى براى شاخه‌ها يا طوايف بربر ذكر شده است كه از آن جمله است : گارامانتها ، « 1 » نازامونيانها « 2 » ، ماچيلها « 3 » ، اوزها « 4 » و موريتانها . اين نامها مربوط به دسته‌هاى سياسى يا فرهنگى بربرها در روزگاران بسيار دور بوده است . « 5 » به نوشتهء گوستاولوبن ، اصل و نسب بربرها نيز همچون ساير اقوام ، به‌طور دقيق ، بر ما معلوم نيست ؛ ليكن با توجه به اينكه سكنهء اصلى افريقاى شمالى سياه‌فامند ، مىتوان گفت كه بربرها ، مركب از اقوام گوناگون ، در يكى از اعصار باستان از سرزمينهاى ديگر آمده و در

--> ( 1 ) . Garamantes ( 2 ) . Nasamonian ( 3 ) . Maehyles ( 4 ) . Auses ( 5 ) . تاريخ افريقا ؛ ص 51 .